Senior officials from BRICS member countries convened in New Delhi on August 17, 2026, to advance cooperation on environmental protection, climate change and sustainable development under India’s BRICS Chairship. The meeting of the BRICS Environment Working Group and the Contact Group on Climate Change and Sustainable Development was chaired by Tanmay Kumar, Secretary, Ministry of Environment, Forest and Climate Change.
The discussions highlighted the growing need for collective action against interconnected challenges such as pollution, biodiversity loss, global warming and climate-related risks. India emphasised an approach that links ecological sustainability with development priorities, reflecting its 2026 BRICS theme of “Building for Resilience, Innovation, Cooperation, and Sustainability.”
Four key areas emerged as priorities for environmental cooperation: promoting sustainable lifestyles; afforestation, forest fire management and disaster resilience; advancing the circular economy; and strengthening climate adaptation. Officials stressed that ecosystem restoration, resource efficiency, climate resilience and sustainable development must be addressed through integrated strategies rather than isolated interventions.
The meeting followed extensive consultations among BRICS members, including 21 virtual thematic and negotiation meetings, 10 bilateral consultations, two thematic dialogues and two technical webinars. These engagements were aimed at building consensus and developing a shared understanding of environmental and climate priorities.
The deliberations set the stage for the 12th BRICS Environment Ministers’ Meeting, scheduled in New Delhi on August 18. The continued dialogue reinforces the importance of international cooperation in building climate-resilient societies and advancing sustainable development across BRICS nations.
17 अगस्त 2026 को नई दिल्ली में BRICS देशों के वरिष्ठ अधिकारियों की बैठक आयोजित हुई, जिसमें पर्यावरण संरक्षण, जलवायु परिवर्तन और सतत विकास के क्षेत्र में सहयोग को आगे बढ़ाने पर चर्चा की गई। भारत की BRICS अध्यक्षता के तहत आयोजित इस बैठक में BRICS पर्यावरण कार्य समूह तथा जलवायु परिवर्तन एवं सतत विकास संपर्क समूह के अधिकारी शामिल हुए। बैठक की अध्यक्षता पर्यावरण, वन एवं जलवायु परिवर्तन मंत्रालय के सचिव तनमय कुमार ने की।
बैठक में प्रदूषण, जैव विविधता में कमी, वैश्विक तापमान वृद्धि और जलवायु संबंधी जोखिमों जैसी आपस में जुड़ी चुनौतियों से निपटने के लिए सामूहिक कार्रवाई की आवश्यकता पर जोर दिया गया। भारत ने पर्यावरणीय स्थिरता को विकास की प्राथमिकताओं के साथ जोड़ने वाले दृष्टिकोण को रेखांकित किया। यह दृष्टिकोण भारत की 2026 BRICS अध्यक्षता की थीम—“लचीलापन, नवाचार, सहयोग और सततता के लिए निर्माण”—के अनुरूप है।
पर्यावरणीय सहयोग के लिए चार प्रमुख प्राथमिकताएं सामने आईं—सतत जीवनशैली को बढ़ावा देना; वनीकरण, जंगलों में आग प्रबंधन और आपदा लचीलापन; सर्कुलर इकोनॉमी को आगे बढ़ाना; तथा जलवायु अनुकूलन को मजबूत करना। अधिकारियों ने इस बात पर जोर दिया कि पारिस्थितिकी तंत्र की बहाली, संसाधनों का कुशल उपयोग, जलवायु लचीलापन और सतत विकास को अलग-अलग नहीं, बल्कि एकीकृत रणनीतियों के माध्यम से संबोधित किया जाना चाहिए।
बैठक से पहले BRICS देशों के बीच व्यापक विचार-विमर्श हुआ, जिसमें 21 वर्चुअल विषयगत एवं वार्ता बैठकें, 10 द्विपक्षीय परामर्श, दो विषयगत संवाद और दो तकनीकी वेबिनार शामिल थे। इन प्रयासों का उद्देश्य पर्यावरण और जलवायु से जुड़ी प्राथमिकताओं पर सहमति विकसित करना था।
इन चर्चाओं के बाद 12वीं BRICS पर्यावरण मंत्रियों की बैठक के लिए आधार तैयार हुआ, जिसका आयोजन 18 अगस्त को नई दिल्ली में किया गया। यह संवाद जलवायु-लचीले समाजों के निर्माण और BRICS देशों में सतत विकास को बढ़ावा देने के लिए अंतरराष्ट्रीय सहयोग के महत्व को रेखांकित करता है।
17 ऑगस्ट 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे BRICS देशांतील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची बैठक आयोजित करण्यात आली. या बैठकीत पर्यावरण संरक्षण, हवामान बदल आणि शाश्वत विकासाच्या क्षेत्रात सहकार्य पुढे नेण्याबाबत चर्चा झाली. भारताच्या BRICS अध्यक्षतेअंतर्गत आयोजित या बैठकीत BRICS पर्यावरण कार्यगट तसेच हवामान बदल आणि शाश्वत विकास संपर्क गटातील अधिकाऱ्यांनी सहभाग घेतला. बैठकीचे अध्यक्षस्थान पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाचे सचिव तनमय कुमार यांनी भूषवले.
प्रदूषण, जैवविविधतेचा ऱ्हास, जागतिक तापमानवाढ आणि हवामानाशी संबंधित जोखमी यांसारख्या परस्परांशी जोडलेल्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी सामूहिक कृतीची गरज असल्याचे बैठकीत अधोरेखित करण्यात आले. भारताने पर्यावरणीय शाश्वततेला विकासाच्या प्राधान्यक्रमांशी जोडणाऱ्या दृष्टिकोनावर भर दिला. हा दृष्टिकोन भारताच्या 2026 BRICS अध्यक्षतेच्या “लवचिकता, नवोन्मेष, सहकार्य आणि शाश्वततेसाठी उभारणी” या संकल्पनेशी सुसंगत आहे.
पर्यावरणीय सहकार्यासाठी चार प्रमुख प्राधान्यक्रम निश्चित करण्यात आले—शाश्वत जीवनशैलीला प्रोत्साहन देणे; वनीकरण, जंगलातील आगींचे व्यवस्थापन आणि आपत्तीविषयक लवचिकता; परिपत्र अर्थव्यवस्थेला चालना देणे; तसेच हवामानाशी जुळवून घेण्याची क्षमता मजबूत करणे. परिसंस्थांचे पुनर्संचयन, संसाधनांचा कार्यक्षम वापर, हवामान लवचिकता आणि शाश्वत विकास या बाबी स्वतंत्रपणे न हाताळता एकात्मिक धोरणांच्या माध्यमातून हाताळण्याची गरज अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली.
या बैठकीपूर्वी BRICS सदस्य देशांमध्ये व्यापक विचारविनिमय करण्यात आला. यामध्ये 21 आभासी विषयगत आणि वाटाघाटी बैठका, 10 द्विपक्षीय सल्लामसलती, दोन विषयगत संवाद आणि दोन तांत्रिक वेबिनार यांचा समावेश होता. या चर्चांचा उद्देश पर्यावरण आणि हवामानाशी संबंधित प्राधान्यक्रमांवर सामंजस्य निर्माण करणे हा होता.
या चर्चांमुळे 12व्या BRICS पर्यावरण मंत्र्यांच्या बैठकीसाठी आवश्यक आधार तयार झाला. ही बैठक 18 ऑगस्ट रोजी नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात आली. या संवादातून हवामान-लवचिक समाजांची निर्मिती आणि BRICS देशांमध्ये शाश्वत विकासाला चालना देण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे महत्त्व अधोरेखित होते.
17 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં BRICS દેશોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓની બેઠક યોજાઈ હતી. બેઠકમાં પર્યાવરણ સંરક્ષણ, આબોહવા પરિવર્તન અને ટકાઉ વિકાસના ક્ષેત્રોમાં સહકારને આગળ વધારવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી. ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા હેઠળ યોજાયેલી આ બેઠકમાં BRICS પર્યાવરણ કાર્યકારી જૂથ તેમજ આબોહવા પરિવર્તન અને ટકાઉ વિકાસ સંપર્ક જૂથના અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો. બેઠકની અધ્યક્ષતા પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયના સચિવ તન્મય કુમારે કરી હતી.
પ્રદૂષણ, જૈવવિવિધતામાં ઘટાડો, વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો અને આબોહવા સંબંધિત જોખમો જેવી પરસ્પર જોડાયેલી સમસ્યાઓનો સામનો કરવા માટે સામૂહિક પગલાં લેવાની જરૂરિયાત પર બેઠકમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો. ભારતે પર્યાવરણીય સ્થિરતાને વિકાસની પ્રાથમિકતાઓ સાથે જોડતા અભિગમ પર ભાર મૂક્યો. આ અભિગમ ભારતની 2026 BRICS અધ્યક્ષતાની થીમ—“સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહકાર અને ટકાઉપણું માટે નિર્માણ”—સાથે સુસંગત છે.
પર્યાવરણીય સહકાર માટે ચાર મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓ નક્કી કરવામાં આવી—ટકાઉ જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવું; વનીકરણ, જંગલની આગનું વ્યવસ્થાપન અને આપત્તિ સામે સ્થિતિસ્થાપકતા; પરિપત્ર અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહન આપવું; તેમજ આબોહવા અનુકૂલનને મજબૂત બનાવવું. અધિકારીઓએ પર્યાવરણતંત્રનું પુનઃસ્થાપન, સંસાધનોનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ, આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતા અને ટકાઉ વિકાસને અલગ-અલગ નહીં પરંતુ એકીકૃત વ્યૂહરચનાઓ દ્વારા સંબોધવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
બેઠક પહેલાં BRICS સભ્ય દેશો વચ્ચે વ્યાપક ચર્ચાઓ યોજાઈ હતી. તેમાં 21 વર્ચ્યુઅલ વિષયક અને વાટાઘાટ બેઠકો, 10 દ્વિપક્ષીય પરામર્શ, બે વિષયક સંવાદ અને બે તકનીકી વેબિનારનો સમાવેશ થતો હતો. આ ચર્ચાઓનો હેતુ પર્યાવરણ અને આબોહવા સંબંધિત પ્રાથમિકતાઓ પર સર્વસંમતિ વિકસાવવાનો હતો.
આ ચર્ચાઓથી 12મી BRICS પર્યાવરણ મંત્રીઓની બેઠક માટે પાયો તૈયાર થયો, જે 18 ઓગસ્ટે નવી દિલ્હીમાં યોજાવાની હતી. આ સંવાદ આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક સમાજોના નિર્માણ અને BRICS દેશોમાં ટકાઉ વિકાસને આગળ વધારવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારના મહત્વને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
17 ఆగస్టు 2026న న్యూఢిల్లీలో BRICS దేశాల సీనియర్ అధికారుల సమావేశం జరిగింది. ఈ సమావేశంలో పర్యావరణ పరిరక్షణ, వాతావరణ మార్పు మరియు సుస్థిర అభివృద్ధి రంగాల్లో సహకారాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడంపై చర్చించారు. భారతదేశ BRICS అధ్యక్షతలో నిర్వహించిన ఈ సమావేశంలో BRICS పర్యావరణ వర్కింగ్ గ్రూప్తో పాటు వాతావరణ మార్పు మరియు సుస్థిర అభివృద్ధి కాంటాక్ట్ గ్రూప్కు చెందిన అధికారులు పాల్గొన్నారు. పర్యావరణం, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి తన్మయ్ కుమార్ ఈ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించారు.
కాలుష్యం, జీవవైవిధ్య క్షీణత, ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల మరియు వాతావరణ సంబంధిత ప్రమాదాలు వంటి పరస్పరం అనుసంధానమైన సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సమిష్టి చర్యలు అవసరమని సమావేశంలో స్పష్టం చేశారు. పర్యావరణ స్థిరత్వాన్ని అభివృద్ధి ప్రాధాన్యతలతో అనుసంధానించే విధానంపై భారత్ దృష్టి సారించింది. ఇది 2026లో భారతదేశ BRICS అధ్యక్షతకు సంబంధించిన “స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సహకారం మరియు సుస్థిరత కోసం నిర్మాణం” అనే థీమ్కు అనుగుణంగా ఉంది.
పర్యావరణ సహకారానికి నాలుగు ప్రధాన ప్రాధాన్యతలు గుర్తించబడ్డాయి—సుస్థిర జీవనశైలులను ప్రోత్సహించడం; అటవీ విస్తరణ, అడవుల్లో అగ్ని ప్రమాదాల నిర్వహణ మరియు విపత్తుల పట్ల స్థితిస్థాపకత; సర్క్యులర్ ఎకానమీని అభివృద్ధి చేయడం; అలాగే వాతావరణ అనుకూలన సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం. పర్యావరణ వ్యవస్థల పునరుద్ధరణ, వనరుల సమర్థ వినియోగం, వాతావరణ స్థితిస్థాపకత మరియు సుస్థిర అభివృద్ధి అంశాలను విడివిడిగా కాకుండా సమగ్ర వ్యూహాల ద్వారా పరిష్కరించాల్సిన అవసరాన్ని అధికారులు నొక్కిచెప్పారు.
ఈ సమావేశానికి ముందు BRICS సభ్య దేశాల మధ్య విస్తృత స్థాయిలో సంప్రదింపులు జరిగాయి. ఇందులో 21 వర్చువల్ అంశాధారిత మరియు చర్చా సమావేశాలు, 10 ద్వైపాక్షిక సంప్రదింపులు, రెండు అంశాధారిత చర్చలు మరియు రెండు సాంకేతిక వెబినార్లు ఉన్నాయి. పర్యావరణం మరియు వాతావరణ సంబంధిత ప్రాధాన్యతలపై ఏకాభిప్రాయాన్ని ఏర్పరచడం ఈ చర్చల ప్రధాన లక్ష్యం.
ఈ చర్చలు 12వ BRICS పర్యావరణ మంత్రుల సమావేశానికి పునాది వేశాయి. ఈ సమావేశం ఆగస్టు 18న న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించబడింది. వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే సమాజాల నిర్మాణం మరియు BRICS దేశాల్లో సుస్థిర అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించేందుకు అంతర్జాతీయ సహకారం ఎంత ముఖ్యమో ఈ చర్చలు మరోసారి వెల్లడించాయి.
17 ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ BRICS ದೇಶಗಳ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಕುರಿತು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ BRICS ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ BRICS ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಪರ್ಕ ಗುಂಪಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ತನ್ಮಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಮಾಲಿನ್ಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕುಸಿತ, ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯಗಳಂತಹ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಯಿತು. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆದ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ಇದು ಭಾರತದ 2026ರ BRICS ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ “ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ” ಎಂಬ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು—ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು; ಅರಣ್ಯೀಕರಣ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು; ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು; ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆ, ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡದೆ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.
ಸಭೆಯ ಮೊದಲು BRICS ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಇದರಲ್ಲಿ 21 ವರ್ಚುವಲ್ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಮಾತುಕತೆ ಸಭೆಗಳು, 10 ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು, ಎರಡು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಸಂವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೆಬಿನಾರ್ಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಒಮ್ಮತವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಈ ಚರ್ಚೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು 12ನೇ BRICS ಪರಿಸರ ಸಚಿವರ ಸಭೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿವೆ. ಈ ಸಭೆ ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮಾಜಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು BRICS ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಸಂವಾದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.
A CSR Initiative of
Designed and Executed by
Implemented by
Technology is a useful servant, but a dangerous master, it was rightly said. Electronic devices have grown into an inevitable part of our daily lives.
